การจัดทำแผนพัฒนาคุณภาพการศึกษาของโรงเรียนในโครงการพัฒนาคุณภาพชีวิตราษฎรบ้านห้วยแห้งอันเนื่องมาจากพระราชดำริ

บทคัดย่อ

การค้นคว้าอิสระเรื่อง การจัดทำแผนพัฒนาคุณภาพการศึกษาของโรงเรียนในโครงการพัฒนาคุณภาพชีวิตราษฎรบ้านห้วยแห้ง อันเนื่องมาจากพระราชดำริ มีวัตถุประสงค์ของการศึกษา 1) เพื่อวิเคราะห์สภาพทั่วไปในการจัดทำแผนพัฒนาคุณภาพการศึกษาของโรงเรียนในโครงการพัฒนาคุณภาพชีวิตราษฎรบ้านห้วยแห้ง อันเนื่องมาจากพระราชดำริ 2) เพื่อจัดทำแผนพัฒนาคุณภาพการศึกษาของโรงเรียนในโครงการพัฒนาคุณภาพชีวิตราษฎรบ้านห้วยแห้ง อันเนื่องมาจากพระราชดำริ และ 3) เพื่อประเมินแผนพัฒนาคุณภาพการศึกษาของโรงเรียนในโครงการพัฒนาคุณภาพชีวิตราษฎรบ้านห้วยแห้ง อันเนื่องมาจากพระราชดำริ กลุ่มศึกษาในครั้งนี้ได้มาโดยการเลือกแบบเฉพาะเจาะจง แบ่งตามขั้นตอนการศึกษาเป็น 3 กลุ่ม ได้แก่ กลุ่มวิเคราะห์สภาพทั่วไป จำนวน 13 คน กลุ่มยกร่างแผน จำนวน 5 คน และกลุ่มผู้ทรงคุณวุฒิประเมินแผน จำนวน 5 คน เครื่องมือ ที่ใช้ในการศึกษา ได้แก่ แบบบันทึกผลการระดมความคิดตามกรอบ SWOT Analysis และ TOWS Matrix แบบบันทึกผลการระดมความคิดในการยกร่างแผน และแบบประเมินความเหมาะสมและความเป็นไปได้ของแผน ซึ่งผ่านการตรวจสอบเนื้อหาโดยผู้เชี่ยวชาญ จำนวน 3 คน วิเคราะห์ข้อมูลด้วยค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และการวิเคราะห์เชิงเนื้อหา
ผลการศึกษาพบว่า 1) โรงเรียนมีจุดแข็งด้านการจัดการเรียนรู้ที่เชื่อมโยงหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง วิถีชุมชน และการฝึกทักษะชีวิตจากการลงมือปฏิบัติจริง ผู้บริหารเข้าใจบริบทพื้นที่ ครูมีความเสียสละและมีแหล่งเรียนรู้กับภูมิปัญญาชุมชนที่สามารถนำมาใช้พัฒนาผู้เรียนได้ ส่วนจุดอ่อน ได้แก่ การขาดแผนที่รองรับโครงการโดยตรง ระบบข้อมูลและการติดตามประเมินผลยังไม่เป็นระบบ ตลอดจนข้อจำกัดด้านงบประมาณ เทคโนโลยี สื่อ และอาคารสถานที่ ด้านโอกาส โรงเรียนได้รับความร่วมมือจากชุมชน หน่วยงานภายนอก และภาคีเครือข่าย ขณะที่อุปสรรคสำคัญ คือ การคมนาคมที่ยากลำบาก ภัยธรรมชาติ ระบบไฟฟ้าและอินเทอร์เน็ตไม่เสถียร การเปลี่ยนแปลงนโยบาย และความไม่แน่นอนของการสนับสนุน เมื่อนำผลมาสังเคราะห์ด้วยการ TOWS Matrix ได้แนวทางเชิงกลยุทธ์ 4 รูปแบบ ได้แก่ กลยุทธ์เชิงรุก กลยุทธ์เชิงแก้ไข กลยุทธ์เชิงป้องกันและ กลยุทธ์เชิงรับ 2) แผนพัฒนาคุณภาพการศึกษาที่จัดทำขึ้นเป็นแผนระยะ 3 ปี พ.ศ. 2569–2571 ประกอบด้วย 6 ส่วน ได้แก่ บริบทของสถานศึกษา ผลการวิเคราะห์ศักยภาพสถานศึกษา ทิศทางการจัดการศึกษา กรอบกลยุทธ์การพัฒนาคุณภาพการศึกษา โครงการและกิจกรรมระยะ 3 ปี และการบริหารแผนไปสู่การปฏิบัติ โดยกำหนดประเด็นกลยุทธ์ 4 ด้าน คือ การยกระดับคุณภาพผู้เรียนตามโครงการพัฒนาคุณภาพชีวิตราษฎรบ้านห้วยแห้ง การพัฒนาระบบบริหารจัดการอย่างต่อเนื่อง การสร้างเครือข่ายความร่วมมือเพื่อสนับสนุนคุณภาพชีวิตของผู้เรียน และการพัฒนาแหล่งเรียนรู้กับการพึ่งพาตนเองตามวิถีชุมชนอย่างยั่งยืน และ 3) ผลการประเมินแผนพบว่า ความเหมาะสมโดยรวมอยู่ในระดับมากที่สุด (x¯ = 4.68, S.D.= 0.21) และส่วนความเป็นไปได้โดยรวมอยู่ในระดับมากที่สุด (x¯ = 4.53, S.D.= 0.23)