การเสริมสร้างความสามารถครูในการจัดการเรียนรู้โดยใช้เทคโนโลยีดิจิทัล

บทคัดย่อ

การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อสำรวจประเด็นการจัดการเรียนรู้โดยใช้เทคโนโลยีดิจิทัล 2) เพื่อเสริมสร้างความสามารถของครูในการจัดการเรียนรู้โดยใช้เทคโนโลยีดิจิทัล และ 3) เพื่อประเมินความสามารถของครูในการจัดการเรียนรู้โดยใช้เทคโนโลยีดิจิทัล กลุ่มเป้าหมายประกอบด้วย ผู้บริหารสถานศึกษาและหัวหน้ากลุ่มบริหารวิชาการ กลุ่มเครือข่ายเวียงจามรี สานักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาลาพูน เขต 2 ตลอดจนผู้บริหารสถานศึกษาและครูผู้สอนโรงเรียนชุมชนบ้านป่าไผ่ ระดับชั้นอนุบาลปีที่ 1 ถึงระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3 รวมทั้งสิ้น 37 คน เครื่องมือที่ใช้ ได้แก่ แบบประเมินความสามารถครูในการจัดการเรียนรู้โดยใช้เทคโนโลยีดิจิทัล แบบสัมภาษณ์สภาพปัจจุบัน และความต้องการในการจัดอบรมการเสริมสร้างความสามารถครูในการจัดการเรียนรู้โดยใช้เทคโนโลยีดิจิทัล แบบประเมินคุณภาพของโครงการ การจัดอบรมการเสริมสร้างความสามารถครูในการจัดการเรียนรู้โดยใช้เทคโนโลยีดิจิทัล แบบประเมินผลการพัฒนา (สาหรับผู้บังคับบัญชา) และแบบประเมินผลการพัฒนา (สาหรับวิทยากร) สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูล ได้แก่ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และร้อยละพัฒนาการ ผลการศึกษา พบว่า 1) การประเมินความสามารถครูในการจัดการเรียนรู้โดยใช้เทคโนโลยีดิจิทัล ในภาพรวมพบว่าอยู่ในระดับมาก (𝒙̅ = 3.97) โดยด้านที่มีค่าเฉลี่ยสูงสุดคือ ด้านการสร้างสื่อการจัดการเรียนรู้ โดยใช้เทคโนโลยีดิจิทัล ซึ่งมีความโดดเด่นด้านความสามารถการนาเสนอเนื้อหาโดยใช้สื่อมัลติมีเดีย อย่างไรก็ตาม ผลการศึกษาสภาพปัจจุบันพบว่าการดาเนินงานส่วนใหญ่มักเป็นการปฏิบัติงานแบบแยกส่วน ขาดการสร้างชุมชนแห่งการเรียนรู้ทางวิชาชีพ (PLC) กลุ่มเป้าหมายจึงมีมีความต้องการจาเป็นเร่งด่วนในการพัฒนาทักษะขั้นสูง โดยเฉพาะการประยุกต์ใช้ปัญญาประดิษฐ์ (AI) ในการออกแบบกิจกรรมและสร้างสื่อเชิงโต้ตอบที่ตอบสนองความต้องการส่วนบุคคลของผู้เรียน 2) การเสริมสร้างความสามารถครูในการจัดการเรียนรู้โดยใช้เทคโนโลยีดิจิทัล ดาเนินการผ่านการจัดทาโครงการอบรมเชิงปฏิบัติการ ที่มุ่งเน้นการลงมือปฏิบัติจริง ใน 5 ด้านสาคัญ ผลการประเมินคุณภาพโครงการโดยผู้เชี่ยวชาญพบว่า มีความเหมาะสมและชัดเจนในภาพรวมอยู่ในระดับมากที่สุด (𝒙̅ = 4.51) โดยมีจุดเด่นในด้านบริบทที่สอดคล้องกับงานบริหารวิชาการของสถานศึกษา และมีเนื้อหาสาระที่ทันสมัย โดยเฉพาะการบูรณาการความรู้เรื่องการใช้ AI เพื่อลดภาระงานเอกสารและเพิ่มประสิทธิภาพการวิเคราะห์ผู้เรียนรายบุคคล 3) ผลการเสริมสร้างความสามารถครูในการจัดการเรียนรู้โดยใช้เทคโนโลยีดิจิทัล แบ่งเป็น 2 ส่วน ได้แก่ 1) ผลการประเมินโดยผู้บังคับบัญชา พบว่า ก่อนการพัฒนา ครูมีความสามารถในภาพรวมอยู่ในระดับปานกลาง (𝒙̅ = 1.71) แต่ภายหลังการพัฒนา มีระดับความสามารถเพิ่มสูงขึ้นอย่างชัดเจนสู่ระดับมาก (𝒙̅ = 4.06) โดยมีความโดดเด่นมากที่สุดในด้านการสร้างการมีส่วนร่วมในการจัดการเรียนรู้ โดยใช้เทคโนโลยีดิจิทัล 2) ผลการประเมินตนเองของผู้เข้ารับการอบรม พบว่า ก่อนการพัฒนาอยู่ในระดับปานกลาง (𝒙̅= 4.14) และภายหลังการพัฒนา มีค่าเฉลี่ยเพิ่มสูงขึ้นอยู่ในระดับมาก (𝒙̅= 4.14) โดยด้านที่มีการพัฒนาสูงสุดจนอยู่ในระดับมากที่สุด คือ ด้านการจัดการเรียนรู้ที่ตอบสนองความต้องการส่วนบุคคล นอกจากนี้ยังพบว่าครูเกิดการแสดงออกในมิติของการเป็นที่ปรึกษาและพี่เลี้ยง ให้แก่เพื่อนร่วมงานในการใช้เทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์ได้อย่างเป็นรูปธรรม